Ботулизм – сирек кездесетін, бірақ өте қауіпті жұқпалы ауру.
Ол «Clostridium botulinum» бактериясы бөлетін уыттың әсерінен пайда болады. Бұл уыт жүйке жүйесін зақымдап, ауыр жағдайда тыныс алудың тоқтауына дейін әкелуі мүмкін. Сондықтан ботулизмнің алдын алу – денсаулықты сақтаудың маңызды бағыты. Көбінесе ботулизм дұрыс дайындалмаған немесе сақталмаған тағамдар арқылы жұғады. Әсіресе үй жағдайында консервіленген көкөністер, саңырауқұлақтар, ет пен балық өнімдері қауіпті болып саналады. Оттегі жоқ ортада бактерия тез көбейіп, көзге көрінбейтін, иіссіз уыт бөледі. Тағамның сыртқы түрі қалыпты болып көрінгенімен, оның ішінде аса қауіпті токсин болуы мүмкін.
Алдын алудың ең басты жолы – тағам дайындау мен сақтаудың санитарлық талаптарын қатаң сақтау. Үйде консерві жасау кезінде ыдыстарды мұқият жуып, стерильдеу қажет. Консервілеу технологиясын бұзбау, жеткілікті температурада қайнату және қышқылдығы төмен өнімдерге ерекше сақтықпен қарау маңызды. Күмәнді, қақпағы ісінген немесе иісі өзгерген консервілерді ешқашан тұтынуға болмайды.
Дүкеннен сатып алынған дайын өнімдерге де назар аудару қажет. Жарамдылық мерзімі өткен, қаптамасы бүлінген немесе сақтау шарттары сақталмаған тағамдарды қолдану ботулизм қаупін арттырады. Сонымен қатар үй жағдайында дайындалған балық, шұжық сияқты өнімдерді ұзақ уақыт салқындатқышсыз сақтау да қауіпті.
Ерекше назарды балалар тағамына аудару керек. Бір жасқа дейінгі балаларға бал беруге болмайды, себебі оның құрамында ботулизм қоздырғышының споралары болуы мүмкін. Бұл балалар ботулизмінің алдын алудағы маңызды ереже.
Ботулизм белгілері кенеттен пайда болуы мүмкін. Көрудің бұзылуы, ауыздың құрғауы, жұтынудың қиындауы, әлсіздік байқалса, дереу дәрігерге жүгіну қажет. Өзін-өзі емдеу бұл жағдайда өте қауіпті.
Қорытындылай келе, ботулизмнің алдын алу әр адамның жауапкершілігіне байланысты. Тағамға ұқыпты қарау, тазалық пен қауіпсіздік ережелерін сақтау арқылы бұл қауіпті аурудың алдын алуға толық мүмкіндік бар.
Г.МҰХАНБЕТОВА,
аудандық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының жетекші маманы
